Komunikacja SKM i PKM
Komunikacja autobusowa
Historia dzielnicy Gdańsk Przymorze Małe
Dzielnica rozpoczęła swoje życie jako założona przez cystersów z Oliwy w połowie XIII wieku wieś. Z tych czasów zachowały się nazwy Primore (1279) i Prsimore (1283). Później w okolicach dzisiejszego skrzyżowania ul. Pomorskiej i Chłopskiej
powstała posiadłość Konradshammer, która wchłonęła wieś. Po 1945 roku na terenie tej posiadłości między Potokiem Oliwskim a Zaspą planowano powstanie osiedla mieszkaniowego. Na tym terenie w XVII w. znajdowała się część tzw. Burau, czyli część wrzosowisk między Jelitkowem, Brzeźnem a Oliwą oraz bór sosnowy, którego resztki (ok. 200 ha) wycięto w 1865. Znajdowały się tam również zniszczone w 1945 roku: Biały Dwór (rejon dzisiejszej ulicy Olsztyńskiej i Meissnera), Czerwony Dwór (rejon ul. Jagiellońskiej i Dąbrowszczaków
) i Czarny Dwór (rejon ul. Czarny Dwór i Dąbrowszczaków). Ostatecznie jednak powrócono do średniowiecznej nazwy wsi Przymorze.
Obecna ul. Bora Komorowskiego
była polną drogą prowadzącą do Czerwonego i Białego Dworu. Z kolei ulica Bolesława Krzywoustego
powstała z dokonanej w połowie XVIII wieku wycinki lasu, która miała zapewnić widok na morze z Parku Oliwskiego (Fürstliche Aussicht - Książęcy Widok).
W 1907 roku przy początkowym odcinku obecnej ul. Śląskiej wybudowano gazownię, przy obecnej ul. Droszyńskiego
utworzono placyk przy dworcu kolejowym i pętlę autobusową, a w rejonie dzisiejszych ul. Bora-Komorowskiego, Beniowskiego i Krzywoustego postawiono niewielkie robotnicze osiedle Lauentaliem. W 1928 rzadka zabudowa dochodziła do dzisiejszej ul. Poznańskiej
, pojawiły się domy wzdłuż ul. Beniowskiego
(do 1945 Blücherstraße), Słowiańskiej
(do 1945 Humboldtstraße), Czerwonego Dworu
(do 1945 Rothöferweg) i przecznic między Śląską a Lęborską.
W latach 30. XX w. istniała ul. Kołobrzeska
(do 1945 Lübeckerstraße). W 1951 ukończono budowę osiedla dla pracowników Polskich Linii Oceanicznych między ul. Beniowskiego i Bora-Komorowskiego, składającego się z 38 domków wolno stojących i bliźniaczych. W końcu, w 1959 roku założono SM Przymorze, przeznaczając na jej potrzeby ok. 200 ha między ul. Piastowską a Kołobrzeską.
Obecnie, według podziału administracyjnego stosowanego przez miasto Gdańsk, Przymorze dzieli się na dwie dzielnice: Przymorze Małe i Wielkie. Granica między nimi przebiega wzdłuż ulic Chłopskiej i Rzeczypospolitej.
Budowa Przymorza Małego rozpoczęła się w latach 1959–1963 pomiędzy ulicą Śląską a Piastowską. Do 2012 roku na tym obszarze (ul. Beniowskiego)
znajdowała się siedziba Międzynarodowych Targów Gdańskich. W 1951 oddano do użytku przystanek SKM Polanki (od 1965 Przymorze, od 2004 Przymorze Uniwersytet). W latach 1972–2008 przy ul. Krzywoustego była tam także siedziba Instytutu Pedagogiki i Psychologii UG
. W latach 1972–1976 wzniesiono nowoczesny, dwukondygnacyjny kościół NMP Królowej Różańca św. Na początku XXI wieku powstały tu duże obiekty handlowe: hipermarket Real (2002–2003), hipermarket Praktiker
, centrum handl. Alfa Centrum
(budowane w 2002 roku).
Budowę Przymorza Wielkiego rozpoczęto od os. nr 2 (między ul. Piastowską a Lumumby, dzisiaj ul. Jagiellońska) i nr 3 (między ul. Lumumby a Obrońców Wybrzeża) w latach 1963–1968 (łącznie 7640 mieszkań). Osiedle nr 4 (między ul. Obrońców Wybrzeża a Kołobrzeską) zrealizowano w latach 1970–1973 (tylko falowiec przy ul. Obrońców Wybrzeża to 1790 lokali). Osiedle nr 1 (od Kołobrzeskiej do granicy z Zaspą-Rozstajami i Jelitkowskim Dworem) zrealizowano w latach 1972–1973. W sumie SM Przymorze w latach 1960–1981 wybudowała 15 252 mieszkania. W latach 2003–06 powstało os. Jelitkowski Dwór
, które administracyjnie należy do Przymorza, a w latach 2004–06 u zbiegu ulic Obrońców Wybrzeża 23 i Dąbrowszczaków
wybudowano zespół 3 wieżowców mieszkalno-usługowych Horyzont i tuż obok kompleks Marina Primore
(2007–2009) oraz w latach 2007–2009 handlową Galerię Przymorze koncernu Leclerc. ![]()
Opracowano na podstawie Encyklopedii Gdańskiej
Chcesz zaktualizować lub poszerzyć informacje? Napisz do nas: dzielnice@trojmiasto.pl
- Aniołki
- Babie Doły
- Brodwino
- Brzeźno
- Chełm
- Chwarzno - Wiczlino
- Chylonia
- Cisowa
- Dąbrowa
- Demptowo
- Dolny Sopot
- Działki Leśne
- Górny Sopot
- Grabówek
- Jasień
- Jelitkowo
- Kamienna Góra
- Kamienny Potok
- Karczemki
- Karwiny
- Kiełpinek
- Kiełpino Górne
- Kokoszki
- Krakowiec - Górki Zachodnie
- Leszczynki
- Letnica
- Łostowice
- Mały Kack
- Matarnia
- Matemblewo
- Młode Miasto
- Młyniska
- Morena
- Niedźwiednik
- Nowy Port
- Obłuże
- Oksywie
- Oliwa
- Olszynka
- Orłowo
- Orunia
- Orunia Górna
- Osowa
- Pogórze
- Przeróbka
- Przymorze Małe
- Przymorze Wielkie
- Pustki Cisowskie
- Redłowo
- Rudniki
- Siedlce
- Sobieszewo
- Stogi
- Strzyża
- Suchanino
- Śródmieście
- Śródmieście
- Św. Wojciech - Lipce
- Ujeścisko
- VII Dwór
- Wielki Kack
- Witomino
- Wrzeszcz Dolny
- Wrzeszcz Górny
- Wyścigi / Karlikowo
- Wzgórze Mickiewicza
- Wzgórze św. Maksymiliana
- Zaspa
- Żabianka